Een conferentie is vaak één spreker, een spreekgestoelte en een publiek dat luistert. Een opleiding is precies het omgekeerde: voortdurende interactie, vragen, groepsoefeningen, demonstraties. Voor de tolk is het een boeiend maar zeer veeleisend kader. En voor de organisator zijn er enkele valkuilen te vermijden.
Uitdaging nr. 1: de interactiviteit
In een opleiding gaat het woord over en weer. De trainer stelt een vraag, drie deelnemers antwoorden tegelijk, een ander valt lachend in. De tolk moet volgen zonder iemand kwijt te raken. Dat vraagt:
- microfoons voor de deelnemers, of duidelijke afspraken over wie wanneer spreekt;
- een trainer die bereid is de vragen uit de zaal te herhalen;
- een tolk die in een oogwenk van de ene taal naar de andere kan overschakelen, als de opleiding in beide richtingen tweetalig is.
Uitdaging nr. 2: heel concreet technisch jargon
Een opleiding is bedoeld om toegepast te worden. Ze gaat over precieze procedures, wisselstukken, interne software en veiligheidsregels. Een benadering is dan niet zomaar onhandig: ze kan tot een verkeerde handeling leiden.
Daarom is voorbereiding cruciaal. Het opleidingsmateriaal, de handleidingen en de procedurefiches zijn mijn beste bondgenoten. Een goede woordenlijst, indien mogelijk gevalideerd door de trainer, maakt het hele verschil.
Uitdaging nr. 3: de duur
Een opleiding duurt vaak één, twee of zelfs vijf volle dagen. De vermoeidheid stapelt zich op, bij de deelnemers en bij de tolk. Twee tolken inschakelen voor een volle dag simultaan is geen luxe: zo wordt de namiddag even goed getolkt als de voormiddag.
Uitdaging nr. 4: het terrein
Bezoeken aan werkplaatsen, demonstraties aan een productielijn, praktijkoefeningen buiten: de opleiding verlaat vaak de zaal. De klassieke cabine-uitrusting voldoet dan niet meer. Men schakelt over op consecutief tolken, fluistertolken of een draagbaar systeem (een zender en ontvangers met koptelefoons), vaak “bidule” genoemd. Dat moet u vooraf met de organisator plannen.
Mijn tips voor organisatoren
- Betrek de tolk vroeg: deel het programma, het materiaal en het profiel van de deelnemers zo snel mogelijk.
- Brief de trainer: spreek in een redelijk tempo, lees de slides niet te snel voor, kondig onderwerpwissels aan.
- Voorzie de juiste uitrusting voor elk deel van het programma: zaal, werkplaats, buiten.
- Plan regelmatig pauzes in: iedereen heeft er baat bij, en er wordt beter geleerd.
- Evalueer aan het eind van elke dag: een woordje over het vocabulaire van morgen, de verduidelijking van een afkorting, en de volgende dag verloopt nog vlotter.
Wat een tolk bijdraagt aan een opleiding
Goed tolkwerk doet meer dan vertalen. Het laat deelnemers in hun eigen taal leren, en dus beter en sneller. Ze durven vragen te stellen, vatten de nuances en onthouden meer. Voor het bedrijf is het een echte return on investment: een begrepen opleiding is een toegepaste opleiding.
Organiseert u een opleiding voor internationale teams? Dat is mijn specialiteit. Neem contact met me op om het al vanaf de ontwerpfase te bespreken.
