“Jullie werken met twee? Maar jullie spreken elk maar een halfuur!” Een veelgehoorde opmerking, en van buitenaf begrijpelijk. Maar wat er in het hoofd van een simultaantolk gebeurt, lijkt meer op een mentale sprint dan op een gesprek.
Vier taken tegelijk
Bij simultaantolken voert het brein meerdere handelingen tegelijk uit: het binnenkomende betoog beluisteren en begrijpen, het lang genoeg onthouden om het te herformuleren, de vertaling in de andere taal produceren en controleren wat men zegt, en intussen blijven luisteren naar wat volgt. En dat alles met slechts enkele seconden vertraging.
Onderzoekers spreken van “cognitieve belasting”. In het laboratorium van de Universiteit van Genève wordt die al lang voor de pandemie experimenteel bestudeerd (UN Today). Wat we weten: na een bepaalde duur daalt de prestatie, zelfs bij de meest ervaren tolken. De fouten nemen toe, vaak zonder dat de tolk het merkt.
Wat de druk opdrijft
- Een te hoog spreektempo, vooral wanneer de spreker een geschreven tekst voorleest.
- Cijfers en opsommingen, die het werkgeheugen verzadigen.
- Een moeilijk accent of een spreker die niet in zijn moedertaal spreekt.
- Slecht geluid, dat een voortdurende inspanning vraagt om te begrijpen.
- Wat er op het spel staat: een gespannen onderhandeling, een deskundig publiek, een live-uitzending.
- Een gebrek aan voorbereiding, bij gebrek aan documenten.
Waarom werken in duo geen luxe is
Om al die redenen wisselen tolken ongeveer om de 30 minuten af. En wie niet spreekt, rust niet echt: ze volgt het betoog, noteert cijfers, zoekt termen op en steekt haar collega een handje toe. Werken in duo garandeert een constante kwaliteit van het begin tot het einde van de dag.
Mijn routines om het vol te houden
Met de jaren bouwt elke tolk haar eigen gewoontes op. Dit zijn de mijne:
- Een grondige voorbereiding: dat is het beste middel tegen stress. Hoe minder ik live ontdek, hoe meer reserves ik heb voor het onverwachte.
- Een goede nachtrust voor de opdracht: niets vervangt slaap voor de concentratie.
- Water in de cabine, en een lichte snack. Het brein verbruikt veel energie.
- Pauzes waarin ik echt afschakel: ik verlaat de cabine, wandel, blijf weg van schermen.
- Ademhaling: enkele trage ademhalingen voor ik de microfoon neem, kalmeren de zenuwen.
- Mild zijn voor uzelf: fouten gebeuren. U verbetert ze als het moet en gaat verder. Erover blijven piekeren kost concentratie.
- Een echte pauze na grote opdrachten: sport, natuur, stilte. Recuperatie hoort bij het vak.
Wat organisatoren kunnen doen
U kunt die belasting sterk verlichten: documenten tijdig bezorgen, sprekers vragen vrij te spreken in plaats van voor te lezen, de geplande pauzes respecteren en voor goed geluid zorgen. Het zijn kleine gebaren, maar ze maken het hele verschil voor de kwaliteit van het tolkwerk.
Kortom
Tolken is een boeiend beroep, maar veeleisend voor het brein. Werken in duo, pauzes en technische omstandigheden zijn geen grillen: het zijn de voorwaarden voor betrouwbaar tolkwerk. Wanneer ze gerespecteerd worden, hebben uw deelnemers er als eersten baat bij.
Wilt u uw publiek kwaliteitsvol tolkwerk bieden van het eerste tot het laatste woord? Neem contact met me op om uw evenement in de best mogelijke omstandigheden te organiseren.
